Artykuł pochodzi ze strony www.pi.gov.pl.

O realizowanych przez klaster projektach i promowaniu ekologicznych energooszczędnych domów drewnianych w technologii skandynawskiej opowiada Edyta Cieślak, animator klastra drzewnego Side-Cluster.

Nazwa klastra drzewnego jest dość tajemnicza. Proszę nam wyjaśnić, jakie znaczenie niesie ze sobą jej człon Side?

Side to akronim. Litera S oznacza w nim sukces, I to innowacja, D − drewno, a E – ekologia. Te cztery słowa określają najważniejsze idee naszej działalności od samego początku istnienia klastra, czyli od 2008 roku.

Klaster istnieje już prawie 4 lata. Jak przez ten czas wyglądał rozwój klastra? Co się zmieniło od momentu powstania?

Cztery lata temu, gdy uruchamialiśmy inicjatywę klastrową bardzo trudno było zebrać grupę osób, które chciałyby zaangażować się w nasze idee. Niełatwym było zwłaszcza zmobilizowanie instytucji naukowo-badawczych. Uczelnie wyższe do współpracy podchodziły z dużym dystansem, dość długo trzymały się z boku, przyglądając się naszym działaniom z zainteresowaniem, a dopiero z czasem zostawały członkami klastra. Na szczęście zainteresowanie przedsiębiorców, instytucji naukowo-badawczych czy jednostek samorządu terytorialnego kooperacją bardzo wzrosło. Dziś już cztery uczelnie wyższe są członkami naszego klastra. Także jednostki samorządu terytorialnego włączyły się w naszą działalność, udzielając nawet wsparcia finansowego. Podczas kilku lat funkcjonowania na rynku przeprowadziliśmy bardzo dużo spotkań z firmami zarówno indywidualnych, jak i grupowych. Organizowaliśmy też szkolenia i wyjazdy integracyjne, które bardzo pomogły w rozwoju relacji między członkami klastra. Obecnie firmy nabrały już dużo więcej zaufania do siebie i zapraszają kolejne przedsiębiorstwa, rekomendując im kooperację w klastrze.

Czy członkowie klastra pracują razem nad wspólnym produktem?

Tak, takim wspólnym produktem jest energooszczędny dom drewniany w technologii skandynawskiej, który chcemy zaadaptować do polskich warunków i wprowadzić na rynek, tworząc sztandarowy produkt o nazwie Śląski Dom z Drewna. Jest to produkt ekologiczny, do budowy którego wykorzystywane będą prefabrykaty. Aktualnie pracujemy nad prototypem takiego domu tworzymy, analizy i opracowania konieczne do otworzenia fabryki: zakładu prefabrykacji modułowej oraz uruchomienia linii produkcyjnej. Mamy nadzieję, że nastąpi to w 2012 roku.

W Polsce wciąż najbardziej popularna jest budowa domu w technologii tradycyjnej. Jak widzi Pani przyszłość klastra przez pryzmat ciężkiej pracy do wykonania: przekonania polskich inwestorów, że inne technologie są równie atrakcyjne?

To prawda, że Polacy są bardzo przywiązani do budownictwa tradycyjnego, ale na rynku jest także miejsce dla budownictwa drewnianego. Wprawdzie w Unii Europejskiej stanowi ono około trzydziestu procent, w samej Skandynawii blisko siedemdziesiąt procent wszystkich inwestycji mieszkalnych, a w Polsce wciąż jest to tylko kilka procent rynku, ale i w Polsce zainteresowanie budownictwem drewnianym stopniowo rośnie. Klaster planuje bardzo szeroką kampanię informacyjną dotyczącą tego rodzaju technologii budowy domów. Szczególnie zależy nam na utrwaleniu przekazu, że dom drewniany jest budynkiem technologicznie trwałym i ognioodpornym, a to ze względu na zastosowane w jego konstrukcji bardzo wysokiej klasy impregnaty oraz materiały ognioodporne. By w pełni zaprezentować jego zalety, planujemy postawienie modelowego domu drewnianego na Dolnym Śląsku.

Mimo wyższych nakładów finansowych poniesionych na budowę, inwestorów mogą do domów drewnianych przekonać mniejsze koszty użytkowania i wyższy wskaźnik energooszczędności w porównaniu z domami w technologii tradycyjnej. Są to argumenty nieobojętne tym, którzy planują budowę domu.

Na czym polega unikatowość produktu klastra na tle innych podobnych rozwiązań na polskim rynku?

Produkt będzie charakteryzował się bardzo wysokim współczynnikiem energooszczędności ze względu na zastosowanie wysokiej klasy materiałów i technologii izolacyjnych zarówno w fundamencie, jak i w ścianach domu. Rozważamy na przykład zastosowanie innowacyjnego materiału ze szkła piankowego wytwarzanego ze stłuczki szklanej w procesie recyklingu przez firmę Merx, jednego z członków klastra. Czekamy jeszcze na zakończenie procesu patentowania tego izolatora.

Czy są Państwo aktywni w prowadzeniu działań dotyczących kooperacji międzynarodowej?

Ależ oczywiście. Warto tu przede wszystkim podkreślić, że powstanie Śląskiego Domu z Drewna jest efektem współpracy klastra z partnerami z Finlandii: Centrum Rozwoju Technologii KETEK oraz Związkiem Gmin Środkowej Bothni – Keski-Pohjanmaa Liitto.

Z kolei w Czechach nawiązaliśmy współpracę z firmą ABF a.s., która zarządza praskim centrum wystawienniczo-targowym PVA Letòany, gdzie w zeszłym roku podczas Międzynarodowych Targów Budowlanych For Arch wystawiliśmy swoje stoisko. Udział w wydarzeniu umożliwił nam wymianę informacji branżowych, zwłaszcza tych dotyczących pozyskania surowca drzewnego, ale także nawiązanie pierwszych kontaktów z przedsiębiorcami i rozeznanie pod kątem potencjalnego wejścia na rynek czeski z produktem klastra. Poza tym stosunkowo niedawno nawiązaliśmy współpracę z niemieckim Centrum Kształcenia Zawodowego i Rozwoju Przedsiębiorczości w Weimarze zajmującym się głównie podnoszeniem kwalifikacji zawodowych, przede wszystkim wśród kadry branży budowlanej, oraz wspieraniem prowadzenia działalności gospodarczej.

Na czym polega kooperacja między klastrem a wspomnianą niemiecką instytucją edukacyjną?

W tej współpracy chcemy się skupić na metodyce kształcenia uczniów, by przygotować ich do pracy w branży budowlanej, ze szczególnym uwzględnieniem edukacji w zakresie budownictwa drzewnego. W Polsce, podobnie jak w Niemczech, ta specjalizacja nie jest zbyt popularna. Pragniemy stworzyć koncepcję stanowiącą swego rodzaju zaplecze dla opracowania programu nauczania kierunku budownictwa drzewnego. Ważnym elementem naszych wspólnych działań jest też wprowadzenie skutecznych rozwiązań związanych ze społeczną odpowiedzialnością biznesu (corporate social responsibility, CSR) dla sektora przemysłu budowlanego. Zarówno na Dolnym Śląsku, jak i w Turyngii – regionie, z którego pochodzi nasz partner, tylko duże przedsiębiorstwa budowlane uwzględniają w swojej działalności potrzeby rynku pracy, potrzeby społeczne, czy ochronę środowiska naturalnego. Chcielibyśmy pewne standardy biznesowe, marketingu i komunikacji przenieść do życia i funkcjonowania także małych firm budowlanych.

Już w przyszłym roku rozpoczynamy z partnerem niemieckim wdrażanie działań, na które będzie się składać między innymi kampania informacyjno-promocyjna dotycząca podstawowych wiadomości o społecznej odpowiedzialności biznesu, a jednocześnie zachęcająca przedsiębiorstwa do wprowadzenia tej idei we własnej firmie w celu osiągnięcia korzyści wizerunkowych. Akcji informacyjnej będą towarzyszyć szkolenia i warsztaty dla firm z branży budowlanej oraz członków klastra. Planujemy pracować z każdą z firm z osobna tworząc dla niej odrębną strategię oraz rozwiązania CSR szyte na miarę potrzeb danego przedsiębiorstwa. Takie działania będą prowadzone równolegle w Polsce i w Niemczech.

Czy poszukują Państwo także innych partnerów zagranicą?

Tak – w tej chwili jesteśmy w trakcie rozmów zmierzających do nawiązania kooperacji z Francuską Izbą Rzemieślniczą (CMA) oraz z l'Agence Régionale de Développement Paris Île-de-France, która jest agencją rozwoju regionalnego wspierająca atrakcyjność gospodarczą Paryża, mająca za zadanie przyciąganie inwestorów zagranicznych oraz podnoszenie wzrostu zatrudnienia. Agencja ma również w swej pieczy osiem klastrów z regionu, z których przedstawicielami spotkamy się w listopadzie 2012 roku, aby porozmawiać o kierunkach naszej przyszłej współpracy. Również w listopadzie będziemy brać udział w Targach BATIMAT − Salon International de la Constructionw Paryżu, gdzie wraz z Ambasadą Rzeczypospolitej Polskiej będziemy promować firmy zrzeszone w Side-Cluster.

Jakie projekty skierowane do członków klastra realizują Państwo?

Aktualnie realizujemy projekt „SIDE-CLUSTER liderem ekoprzedsiębiorczości”, który jest finansowany ze środków budżetu województwa dolnośląskiego. Projekt pozwala promować ideę klasteringu jako nowoczesnej formy organizacyjnej, która przynosi korzyści mikro, małym i średnim przedsiębiorcom. Jednocześnie pozytywnie kształtujemy wizerunek i markę klastra oraz firm członkowskich. Oprócz tego mamy możliwość wydawania materiałów informacyjno-promocyjnych, gadżetów reklamowych oraz organizacji sympozjów i szkoleń dla członków klastra, aby poszerzyć ich wiedzę dotyczącą zarówno zagadnień branżowych, jak i organizacyjnych związanych z zarządzaniem firmą, efektywną współpracą i dialogiem społecznym. W ramach projektu opracowujemy system identyfikacji wizualnej klastra. Projekt stwarza również szansę na przygotowanie spotkań dla osób zainteresowanych ewentualnym przystąpieniem do Side-Cluster.

Czy klaster realizuje projekty razem z instytucjami naukowo-badawczymi?

Naturalnie. W ramach projektu „SIDE-CLUSTER liderem ekoprzedsiębiorczości” pracujemy razem z przedstawicielami uczelni nad stworzeniem trzech opracowań naukowych, które w późniejszym czasie będą wykorzystane na potrzeby klastra i firm członkowskich. W przygotowaniu opracowań wezmą udział Wydział Budownictwa Politechniki Wrocławskiej, Wydział Architektury i Kształtowania Krajobrazu Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu oraz Międzynarodowa Wyższa Szkoła Logistyki i Transportu we Wrocławiu. Opracowania wykonane we współpracy z pracownikami naukowymi będą dotyczyć: energooszczędności domów drewnianych, możliwości stworzenia produktu regionalnego (śląskiego domu z drewna) oraz ekonomiki procesów logistycznych w cyklu produkcyjnym drewnianych domów prefabrykowanych.

Wywiad został przygotowany w ramach przedsięwzięcia PARP: „Polskie klastry i polityka klastrowa”.

Przedsięwzięcie PARP jest współfinansowane przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach projektu systemowego PARP „Rozwój zasobów ludzkich poprzez promowanie wiedzy, transfer i upowszechnianie innowacji” z Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, poddziałanie 2.1.3.

Autor: Krzystof Ptak